Huis van Delft: Bouwen buiten de standaard
Waar techniek en kunst elkaar ontmoeten
Huis van Delft is geen regulier bouwproject, maar een samenspel van techniek, kunst en uitzonderlijk hoge eisen op het gebied van constructie, esthetiek en akoestiek. Voor Punt Systeembouw werd al in de eerste ontwerpfase duidelijk dat standaardoplossingen hier niet toereikend zouden zijn. Vrijwel iedere technische keuze had invloed op meerdere disciplines binnen het gebouw.
Binnen één project moesten brandveiligheid, akoestiek, installatietechniek en een extreem hoog afwerkingsniveau samenkomen in een ontwerp dat zich tijdens de uitvoering bleef ontwikkelen. De publieke functies in de plint, waaronder de Innovation Gallery, het auditorium en het restaurant, bevinden zich direct onder de 53 woningen. Daardoor moesten plafonds en wanden niet alleen esthetisch aansluiten op het ontwerp, maar ook functioneren als hoogwaardige akoestische en bouwkundige prestatiesystemen.
Voor Paul Strijbis, projectleider namens Punt Systeembouw, lag precies daar de aantrekkingskracht van het project. Vanuit zijn rol was hij verantwoordelijk voor de volledige begeleiding van de binnenwanden en plafonds – betrokken door Intos uit Haarlem – waarbij engineering, uitvoering en kwaliteitsborging continu samenkwamen.
Kwaliteit als integraal onderdeel van maatwerk afbouw
De architectuur van Huis van Delft vroeg om een afwijkende benadering van engineering en uitvoering. De plafonds zijn ontworpen als een vertaling van de Delftse gevels aan de buitenzijde van het gebouw, met trapgevels, klokvormen en schuine daklijnen die doorlopen in het interieur.
Om die complexe vormen technisch realiseerbaar te maken, ontwikkelde Punt Systeembouw samen met de bouwpartners een constructie op basis van houten schenkels. Deze skeletachtige profielen fungeren als dragende ruggengraat en volgen exact de complexe contouren van de glazen gevel. De schenkels maakten het mogelijk om de vorm beheersbaar op te bouwen, terwijl tegelijkertijd ruimte bleef voor installaties, brandschermen, onderhoud en akoestische voorzieningen.
In de eerste fasen van het project werd gewerkt met een houten skeletconstructie. Vanaf de Innovation Gallery en het auditorium bleek echter een zwaardere oplossing noodzakelijk. Daar is gekozen voor een akoestisch ontkoppelde staalconstructie, waarmee grotere vrije overspanningen gerealiseerd konden worden en extra belasting vanuit ornamenten, tegelwerk en kunstobjecten kon worden opgevangen.
Wat dit project uitzonderlijk maakte, was de combinatie van massa, vorm en akoestische prestaties. Een akoestisch plafond vraagt gewicht. Een vormplafond vraagt maakbaarheid. En een zware tegelafwerking vraagt stijfheid en stabiliteit. Binnen Huis van Delft moesten die uitgangspunten gelijktijdig worden opgelost. Naast bijzondere vormen had men te maken met beperkte logistiek en werken op grote hoogte.
Akoestiek als constructieve opgave
Eén van de grootste technische uitdagingen lag in het voorkomen van geluidsoverdracht tussen de publieke ruimten en de bovenliggende woningen. Hiervoor zijn plafonds en wanden volledig akoestisch ontkoppeld opgebouwd van casco en hoofddraagconstructie.
Op basis van gedetailleerde berekeningen zijn specifieke rubberen ophangingen en dempers toegepast, afgestemd op het uiteindelijke gewicht van de plafondconstructies. Daarbij werd rekening gehouden met het feit dat de plafonds na montage van de beplating, tegelafwerking en kunstbelasting nog enkele tientallen millimeters zouden doorbuigen.
Om die vervorming gecontroleerd op te vangen, is het volledige plafondraster los gehouden van de wanden. Pas nadat alle belastingen volledig waren aangebracht, konden de plafonds rondom definitief akoestisch en brandwerend worden afgedicht.
Ook de voorzetwanden zijn opgebouwd binnen akoestisch ontkoppelde staalframes. Door de grote wandhoogtes, het gewicht van de opbouw en de hoge geluidsisolatie-eisen ontstond een systeem waarbij constructieve stabiliteit en akoestische prestaties volledig met elkaar verweven raakten. Onder de wandconstructies zijn speciaal berekende rubberopleggingen toegepast, die onder belasting gecontroleerd inveerden.
Daarnaast vroeg de overgang tussen metalstud-wanden en de betonnen hoofddraagconstructie om specifieke brandwerende én akoestisch ontkoppelde aansluitdetails. Juist in ontwerp en uitvoering van die aansluitingen kwamen de verschillende technische eisen van het project samen.
Complexe techniek vraagt om partners die verder denken
Gewicht van kunst en afwerking
De wanden en plafonds in de Innovation Gallery zijn afgewerkt met speciaal ontworpen keramische tegels van kunstenaar Job Smeets. Door het extra gewicht van circa 35 kg/m² van de handgemaakte Delfts Blauwe tegels, inclusief driedimensionale elementen, ontstond een aanvullende belasting op de plafondconstructie, terwijl de akoestische prestaties behouden moesten blijven.
Daarom is samen met Gyproc de plafondopbouw constructief her berekend en voorzien van een robuuste achter constructie met betonplex platen. Waarbij de constructie zelfstandig bleef voldoen aan de akoestische en constructieve eisen, zonder afhankelijk te zijn van de tegelafwerking
Daarnaast moesten meerdere bronzen kunstwerken aan plafonds en wanden worden bevestigd, waarvan één object een gewicht van circa twee ton bereikte. Hiervoor zijn aanvullende akoestisch ontkoppelde staalconstructies geïntegreerd in de afbouwconstructie, zonder concessies te doen aan brandveiligheid, stabiliteit of esthetiek.
Iedere wijziging en eis die veranderde tijdens de uitvoering vroeg om nieuwe technische afwegingen. Volgens Paul Strijbis zat juist daar de kracht van het project:
‘We bleven continu zoeken naar oplossingen die technisch klopten, maar tegelijkertijd uitvoerbaar en beheersbaar bleven’
Engineering en uitvoering als één proces
Wat dit project onderscheidt, is dat de hoge eisen niet zijn opgelost met bestaande systemen, maar hebben geleid tot volledig nieuwe constructiedetails die specifiek voor Huis van Delft zijn ontwikkeld en in de praktijk zijn bewezen. Juist binnen projecten als deze blijkt dat complexe techniek vraagt om partners die verder denken dan standaardoplossingen.
Daarbij trok Punt Systeembouw niet alleen de uitvoering, maar ook een belangrijk deel van de engineering naar zich toe. De combinatie van 45 jaar praktijkervaring, technische kennis en intensieve samenwerking maakte het mogelijk om complexe theoretische eisen te vertalen naar uitvoerbare details en maakbare oplossingen op de bouwplaats. Punt Systeembouw heeft zich laten zien als een partner die in staat is de technische samenhang tussen de disciplines te bewaken.
Voor Punt Systeembouw laat Huis van Delft zien waar de kracht van het vak werkelijk ligt: het vermogen om onder hoge technische druk, met veranderende eisen en extreme detaillering, tot oplossingen te komen die constructief, akoestisch én esthetisch volledig in balans zijn.